5/5 (2)

Konser fotoğrafçılığına girişi yaptık, çekim için gereken ekipmanlardan bahsettik ve sıra geldi asıl konuya, yani konser fotoğrafı çekmeye. Bu yazıda konser öncesinde nelere dikkat etmemiz gerektiğine ve müzisyenleri hangi açılardan daha iyi çekebileceğimize bol örnek fotoğrafla bakacağız.

Bu yazıyı okuduktan sonra aşağıdaki soruların cevaplarını öğrenmiş olacaksınız:

  • Konser gününden önce neleri öğrenmeliyim?
  • Konser öncesinde nelere dikkat etmeliyim?
  • Müzisyenleri nereden daha iyi çekebilirim?

Konser öncesinin öncesi

Konserde rahat etmek, bir sürü ekipmanla telef olmamak için konsere gitmeden önce cevaplarının öğrenilmesini önerdiğim sorularla açılışı yapalım.

Konser nasıl bir yerde, ne zaman yapılacak?

Ekipman tercihimizde nelere dikkat etmemiz gerektiğini bir önceki yazımızda belirtmiştik. ‘F/2.8, değişken odaklı lenslerimiz yeterli gelecek mi?’, ‘Elimde sadece f/5.6 lens var acaba yeterli gelir mi?’ sorularının cevapları olmasa da ipucu, bu sorunun cevabında saklı.

Gündüz saatinde açık havada olacak bir konserde ekipmanın çok ileri seviyede olması gerekmeyebilir ama kapalı mekanda olacak konserde ihtiyaçlar artacaktır. Geçen yazımızda belirtmeyi unuttum ama her zaman için hızlı lens daha düşük ISO veya daha hızlı enstantane anlamına geleceğinden avantajlıdır

Nereden fotoğraf çekebileceğim?

Sahne arkasında veya yanında çekim yapmak için yer mevcut mu? Mevcutsa oraya erişim izniniz olacak mı? Bu şekilde sormanız yeterli. Bu soruları konser çekimi izni için kiminle görüştüyseniz ona yöneltmelisiniz ki bu genelde ya organizasyon ekibinden bir yetkilidir ya da müzisyenlerin menajeri. Büyük ihtimalle onların cevabı da sadece ‘Bilmiyorum!’ olacaktır

Burada sosyal iletişim gücünüzü devreye sokabilirsiniz. Konser salonunda daha önce çekim yapmış birilerini bulun ve deneyimlerini sorun. Bulmuşken ortamın ışık durumunu da öğrenin. Konserden konsere ışıklar değişir ama en azından fikir sahibi olursunuz.

Kimi konserlerin şartları ağır olabilir. Hobi için çekim yapacaksanız, müzisyen sizin için çok önemli değilse kendinizi heba etmeyin derim

  • Müzisyen yakından çekmeye izin vermedi, seyircilerin arkasından çekebileceksiniz. Bunu bir caz festivalinde yaşadım. Türk piyanistin adını da şimdi hatırlayamadım zaten (Ekleme: Fahir Atakoğlu). İzmir İsmet İnönü Kültür Merkezi’nin sahneye en uzak noktasından 400D  ve 28-135mm lens oldukça yetersiz geldi ve adam gibi bir şey çekemedim. Bir sonraki sorudaki kısıtlama da eklenince sadece bedava konser izlemiş oldum
  • Bir önceki yazımızda belirttiğim akustik ortam sorunu nedeniyle gene sahneye uzak bir yerden çekim izni verilebilir.
  • En kötüsü ise festival kapsamında genel fotoğraf izni almış olup fotoğraf için gittiğiniz konserde fotoğrafçı olmayacağı haberini almanız olacaktır. Bunu 15. İstanbul Caz Festivali’nde yaşamama ramak kalmıştı ama taa İzmir’den festival için özel geldiğimi söyleyince, telefonlar edildi ve Aya İrini’deki tek fotoğrafçı oluverdim .Eğer konser salonu Aya İrini, Sepetçiler Kasrı gibi oldukça akustik bir mekansa fotoğraf izninizi mutlaka teyid ettirin.

Çekim iznim ne kadar olacak?

Yabancı müzisyenlerin konserlerinde çok büyük ihtimalle dakika veya şarkı cinsinden bir sınırlama olacaktır.Yerli müzisyenler de buna benzer uygulamalara sahip olabilir.

  • Gripin, sahne önünde fotoğrafçı olmasın diyerek 0 dakika ile rastladığım en sınırlayıcı grup oldu. Bu durumda hala çekim yapmak istiyorsanız işiniz çok zor. Arkalardan ya da seyircilerin arasından çekim yapmalısınız ki ciddi tele ihtiyacı olabilir. Ölüm kalım meselesiyse APS-C gövde ve 400-500mm’lik tele lensler kullanmak zorunda kalabilirsiniz.
  • Duman 2 parça için izin vermekte. İkinci parçadan sonra hala çekim yapmaya çalışırsanız menajerleri gelip eliyle lensinizi kapatmakta! Zevk için yaptığınıza pişman olmanıza neden olan anlar bunlar ama denk geliyorsunuz işte. Cazcılarla çalışmak kesinlikle çok daha kolay
  • Yukarıda ismini hatırlayamadığım caz piyanisti için mesela 5dk çekim izni vardı. Sonrasında ben makineyi kapattım ama yanımdaki fotoğrafçılar çekmeye devam ettiler. Burada etik konusu devreye giriyor. Ne yapmanız gerektiğine kendiniz karar verirsiniz artık.
  • Aya İrini’deki konserde de ilk 1 parça sınırlaması vardı.

Sınırın ne kadar olacağını öğrenmeniz, önceden plan yapmanız için önemli çünkü sınırlı zamanda ‘İşte bu!’ diyebileceğiniz fotoğrafı yakalamanız daha zor olacak ve ister istemez ana müzisyen kimse ona odaklanacaksınız.

Bu kısıtlamanın can sıkıcı yanı ise zaten zor ve sizin kontrolünüz dışında olan koşulların yanına bir yenisinin daha eklenmesi oluyor. Müzisyen ilk parçada çok sakin takılıp hiç de fotojenik pozlar vermeyebilir. Konserin sonuna kadar kalıyorsanız, siz çekerken sakin takılan müzisyenin sizin izniniz bittikten sonra coşması da canınızı sıkmak için yeterli gelecektir

İlk başlarda bu sınırlamaya çok kızardım. Hala da hoşlanmam ama düşününce insan hak veriyor. Çekim sınırı olmazsa konser boyunca sahne önünce koşuşturan fotoğrafçılar olacak ve tak-tak ayna sesleri gelip duracak. Müzisyenleri olduğu kadar izleyenleri de rahatsız edebilecek bir durum bu.

Ses olayına ve zamanın etkili kullanıma gelecek yazıda değineceğiz

Fotoğrafları kullanma iznim olacak mı?

Bu nasıl soru, ben çektim, elbette ben kullanacağım diye düşünebilirsiniz ama kimi yabancı müzisyenler size konser öncesi formlar doldurtmakta. Kimileri gözlerinizi yuvalarından çıkartabilecek maddelere sahip olabiliyormuş (henüz kağıt falan imzalamam gerekmedi). Bunların en önemlisi de konslerinde çektiğiniz fotoğrafları portfolyonuz haricinde hiçbir şekilde kullanamayacağınızı söyleyen maddeler olmakta!

Olmaz öyle şey diyenler, buyursunlar aşağıdaki sözleşmeyi okusunlar

Flikr'daki Concert photography grubundan alınmadır. Fotoğraf: Ed  Townend

Flikr’daki Concert photography grubundan alınmadır. Fotoğraf: Ed Townend

Sorularımızın cevapları aldık, ya sonra?

İlk işimiz ekipmanımıza karar vermek. Nasıl vereceğinizi bilmiyorsanız bir önceki yazımızı (Konser çekimi için ekipman seçmek) okuyorsunuz, hazırlığınızı yapıp konsere geçiyorsunuz.

Konser öncesi

Evet büyük gün geldi  İlk birkaç tecrübeden sonra sıradanlaştığını itiraf etmeliyim. Festival çekiyorsanız belli bir süre sonra ‘yeter artık!’ bile diyebilirsiniz

Ekipmanımızı konseri düşünerek getirmiştik. İlk yapmamız gereken mekanı tanımak. Bunun için de konserden 5dk önce değil, yeteri kadar önce konser mekanında oluyoruz. Festivalin resmi fotoğrafçısıysanız, mekana alışıksanız ve de seyirciler bariyerlerin arkasında kalıyor, siz rahat bir şekilde sahne önünden çekim yapabiliyorsanız sorun değil, son anda da gidebilirsiniz ama aksi durumda erkenden orada olun.

seyirciler

Açık hava konserlerinde seyirciler genelde bariyerlerin arkasında yer alırlar.

Konser bar ortamında olacaksa (İzmir Ooze Venue, İstanbul Bronx Pi, Ankara IF Performance Hall’ı düşünün) size muhtemelen çekim için özel bir yer ayırmayacaklardır. Hayranlar nasıl erkenden gidip yer kapıyorsa, siz de erkenden gidip yerinizi almalısınız

İzmir'deki BIOS barda sahne önü kalabalığı :)

İzmir’deki BIOS barda sahne önü kalabalığı

Burada ekipman seçimine özet olarak değineyim. Yukarıdaki karede, Nada konseri yazısında solist olarak fotoğraflarını göreceğiniz Miray, Portecho’nun konser öncesi fotoğraflarını çekmekte. Eğer sahne önünden çekim yapacaksanız öndeki grup elemanları için tele lens kullanamak durumunda kalmayacaksınız. En arkada duran bateristi çekmek içinse teleye ihtiyaç duyacaksınız. İşte konser fotoğrafçılığına lanet edeceğiniz konumdasınız. Birden fazla lense ihtiyacınız var ve hareket edebilmek için asgari ekipman taşımalısınız!

Bu ortamlarda sırt çantası taşımaya kesinlikle kalkmayın! Birden fazla lens kullanacaksanız ekipman önerilerinin son sayfasında değindiğim kemer sistemi olmazsa olmaz. Bunun yelek şeklinde olanı da var ki böyle ortamlar için daha da uygun. Kemerdeki lens çantaları bile millete takılarak sizi rahatsız edecektir.

Gönül ister D3s ve 70-200/2.8 VR II kullanıcısı olalım ve ISO’yu arttıralım ama değiliz

Bu örneği neyle karşılaşacağınızı tahmin edin diye verdim. Ben fotoğrafın çekim açısından tahmin edeceğiniz gibi erkenden gidip balkona yerleştim ve emanet  EF 70-200/4L IS USM ve EF 80/1.8 kullandım. Sonuçlar fena olmasa da çok tatmin etmedi beni, sahne önünden alt açıdan çekmeyi tercih ederdim .Işıklar da klasik bar ortamı olarak beni deli etti ki ona da bir sonraki yazımızda değineceğiz.

Konser başlamadan önce mekanı geziyor, nereden daha iyi çekim yapabileceğimizi düşünüyoruz ve önceliğimizi o noktaya veriyoruz. Her grubun göz önünde bulunan bir elemanı vardır ve bu genelde solisttir. Siz özellikle başka bir grup elemanını çekmek için orada değilseniz, solisti düşünerek yerinizi alın.

Konser öncesinde yapılacak olan ses kontrolüne ‘sound check’ denmekte. Bu esnada mekanda olursanız fotoğraf çekin. Ekstra olabilecekleri gibi garanti olarak kenarda dursunlar. Bir aksilik olursa bunları kullanma imkanı edinebilirsiniz.

Sound Check esnasında bu tarz hikaye anlatımında kullanabileceğiniz fotoğraflar çekbilirsiniz.

Sound Check esnasında bu tarz hikaye anlatımında kullanabileceğiniz fotoğraflar çekebilirsiniz.

Sound Check esnasında konserde çekilmiş gibi kareler de elde edebilirsiniz.

Sound Check esnasında konserde çekilmiş gibi kareler de elde edebilirsiniz.

Konser öncesinin öncesinde nereden çekim yapacağınızı öğrenmediyseniz, şansınızı tekrar deneyin ve sahnenin önü haricindeki mekanlarda çekim izni için şansınızı zorlayın

Sahne arkasına geçtiğimizde birden pek çok çekim açısına sahip oluyoruz ;)

Sahne arkasına geçtiğimizde birden, pek çok çekim açısına sahip oluyoruz

Yerleşimi öğrenmek için şunları kullanabilirsiniz:

  • ‘Sound Check’e katılmak kimin nerede duracağını görebilmeniz için en önemli bir olanaktır.
  • Konser için iletişimde olduğunuz kişiden müzisyenlerin sahnedeki yerleşimini gösteren şemayı talep edebilirsiniz. İsmini hatırlayamadım, aradım ve de bulamadım da  Bunu vermek istemeyebilirler ama siz gene sosyal iletişim gücünüzü kullanabilirsiniz
  • Müzisyenlere sorabilirsiniz
  • Yıldız mertebesinde birilerini çekeceksiniz fotoğralarını, videolarını inceleyin. Video özellikle önemli çünkü her müzisyenin belli bir ritm döngüsü, onunla özdeşleşmiş hareketi vardır ve onları nerelerde yaptığı konusunda fikir sahibi olabilirsiniz

Müzisyenleri nereden daha iyi çekebilirim?

Her müzisyen için uygun çekim açısı ve kullanılması gereken lens farklı farklıdır. Eğer konserin başından sonuna kadar aynı noktadan çekim yapmak durumunda kalırsanız, önceliğiniz hangi müzisyendeyse onu düşünerek konumunuzu seçmelisiniz. Mesela Tarkan konserinde gidip de bateriste göre yer seçmezsiniz

Solist

Solist varsa, önünde bir de mikrofon vardır. Kimi zaman da parça listesinin bulunduğu nota sehbası ki sahnede yer alan en can sıkıcı eleman olduğunu konser çektikçe göreceksiniz. Mikrofon ve diğer bileşenlerin rahatsız etmemesi için doğrudan karşıdan değil de yandan açılı bakmanız daha avantajlı olacaktır. Bu sayede ağzı daha net alabilirsiniz.

mugamproject_2

rockyswing_5

rockyswing_4

Piyanist

Baterist ile birlikte, çekilmesi en zor müzisyen diyebilirim  Zorluğu ellerinin konumundan kaynaklanıyor. Elleri çekmesem de olur derseniz klasik olarak önden piyano ile birlikte çekebilirsiniz.

kerem_gorsev_onden_acili

Kerem Görsev’in ellerini göremiyoruz. Salon tıklım tıklım dolu olduğu için de yer değiştirmek için bir sürü seyircinin önünden geçmek gerekecek. Canon EOS 5D, Canon EF 85/1.8, 85mm, f/1.8, 1/60, ISO 1600

Yok ellerini de görmek istiyorum derseniz piyanistten daha yüksek bir konumda yer almalısınız ya da arkadan açılı bir şekilde bakmalısınız.

Canon EOS 5D, Canon EF 300mm f/4L IS USM + Canon 1.4x TC. EXIF: 420mm, ISO 1600

Bu elleri görebilmek için İzmir İsmet İnönü’de parça arasında en önden, sol en arkadaki kapıya koştum. Kapıdan çıkıp holde depar atıp sağ arka kapıdan tekrar salona giriş yaptım ve ellerini görebileceğim, arkalara doğru koridor kenarı bir yere oturdum. Bu esnada tele kullandım elbette  Canon EOS 5D, Canon EF 300/4L IS USM+Canon 1.4x TC.

Konserin resmi fotoğrafçısıysanız seçenekleriniz birden çoğalabilir zira piyanisti en iyi çekebileceğiniz yerlerden biri (piyanonun yerleşimi önemlidir elbette) sahne arkasındandır .Angle finder kullanarak (ne olduğunu buradaanlatmıştık) kendinizi seyircilere fazla göstermeden makineyi dışarı doğru da uzatabilirsiniz.

Angle finder kullanarak makineyi sahneye doğrultarak çektiğim bir kare. 5D

Angle finder kullanarak makineyi sahneye doğrultarak çektiğim bir kare. Canon EOS 5D, Sigma 70-200/2.8, 70mm, f/2.8, 1/80, ISO 1600

rockyswing_11

Bir konser klasiği olarak ellere detay da çalışabilirsiniz

rockyswing_12

Gitar

Gitaristin konumuna göre farklı farklı yerlerden çekebilirsiniz. Bu esneklik nedeniyle gitarı severim. Önden, yanlardan ya da açılı çekebilirsiniz. Arkadan çekmek pek anlamlı olmayacaktır ama gene de çekebilirsiniz

soundjunction_4soundjunction_5soundjunction_3soundjunction_2soundjunction_7

Kontrbas

Caz konserleri dışında pek sık karşılaşacağınız bir müzik aleti değil kendisi. Tam karşıdan çekmeye müsait ama ellerini de yandan görmek istiyorum derseniz yandan açılı da deneyebilirsiniz. Tam yandan pek hoşlanmam ama olmaz diye birşey yok, size kalmış

kontrbas_2Kontrbasta detay çekimi de hoş sonuçlar ortaya çıkarabilir.

kontrbas_3

Üflemeliler

Çekmesi zor olan bir başka müzik aleti daha ama bunun zorluğu ne tarz bir fotoğraf elde etmek istediğinize göre değişiklik gösterecektir. Ben üflemelide hem müzik aleti görünsün, hem de müzisyenin yüzü seçilebilsin, bu esnada müzisyen de kendini müziğe kaptırmış olsun istediğim için işler zorlaşıyor ve genelde zor beğeniyorum

8.ACMF‘nden beğendiğim bir kaç üflemeli karesine bakarsak doğrudan önden çekmek yerine yandan açılı çekimleri beğendiğimi söyleyebiliriz (sahne yüksekti bu arada). Sahnenin yanından çekim imkanım varsa da yandan ve yan alttan çekmeyi de seviyorum.

Balkon imkanı varsa daha güzel kareler elde etme imkanınız olur.

rockyswing_6rockyswing_7

mugamproject_5

Üflemelileri çerçeve olarak da kullanabilirsiniz

mugamproject_904

Baterist

Geldik favori müzisyenime  Genelde konser sonrasında hep bateriyi çekmişsin, hiç bizi çekmemişsin serzenişleri alırım. Haklılar da çünkü en çok bateriyi çekmeyi seviyorum. Nedeni de aslında olukça basit: en çok coşan, en fotojenik enstrüman onun. Müziğe yeteneğim olmadığını farkedene kadar da bateri çalmak istememin de etkisi var elbette. Eğer yüz sabit, bagetler hareket halinde yakalayabilirsem değmeyin keyfime.

Bateristin hızına bağlı olarak 1/25 de 1/125 de yeterli gelebilmekte. 1/60 ile deneme yapıp gerekirse arttırır ya da azaltabilirsiniz.

Ön çaprazından bateriyi çekebilirsiniz ama bu açıdan bateristi çekmek pek kolay değildir çünkü genelde ziller tarafından engellenirler. Sahne önünden baterinin arka tarafına dolanabilirsiniz.

soundjunction_11

İmkan varsa bateristin önünden çekmek yüzü yakalamakta daha etkili olacaktır.

soundjunction_12

Sahne arkasından çekim imkanınız varsa sol yanı da mutlaka denemelisiniz çünkü genelde o taraf daha açık olmakta.

rockyswing_13

İmkanınız varsa arkadan da farklı açıları deneyebilirsiniz.

soundjunction_900

Daha uzun pozlama ile (aşağıda 1/8) daha dinamik fotoğraflar elde edebilirsiniz ama yüzü net çekmek giderek zorlaşacaktır.

blake_1

cagil_undar

bascek.com

 

Yazıyı beğendiniz mi?